TSplus sunucusunda disk kapasitesi planlama, yalnızca kaç GB boş alan kaldığını kontrol etmekten ibaret değildir. Kullanıcı profilleri, rapor çıktıları, geçici dosyalar ve uygulama kayıtları farklı hızlarda büyür. Depolama alanının dolmasıyla disk işlemlerinin yavaşlaması da farklı sorunlardır. Bu rehber, Windows uygulamalarını TSplus Remote Access ile sunan BT ekipleri için ölçülebilir bir kapasite planı önerir.
İstanbul’da merkez ve şubelerden aynı ERP uygulamasına bağlanan örnek bir işletme düşünelim. Ay sonunda raporlar ve dışa aktarılan dosyalar artarken, sabah saatlerinde çok sayıda kullanıcı oturum açar. Her iki durumda da depolama etkilenebilir; ancak çözüm için önce hangi verinin büyüdüğünü ve hangi işlemin beklediğini anlamak gerekir.
1. Sunucuda hangi verinin nerede tutulduğunu çıkarın
İlk adım, diskleri yalnızca sürücü harfleriyle değil, işlevleriyle listelemektir. Windows ve uygulama dosyaları, kullanıcı profilleri, paylaşılan belgeler, uygulama günlükleri ve varsa yerel yedekler için konum, mevcut kullanım ve sorumlu kişi belirleyin. ERP veritabanı ayrı bir sunucudaysa onu uygulama sunucusunun boş alan hesabına katmayın; kendi depolama planında değerlendirin.
Bir profilin toplam boyutu, içindeki her dosyanın gereksiz olduğunu göstermez. Masaüstü belgeleri, uygulama ayarları ve önbellekler aynı profil altında bulunabilir. Bu nedenle temizleme kararı vermeden önce dosyaları iş amacı ve saklama gereksinimine göre ayırın.
| Veri grubu | Ölçülecek bilgi | Planlama sorusu |
|---|---|---|
| Kullanıcı profilleri | Toplam boyut ve büyüyen klasörler | Yeni kullanıcı ve uygulamalar ne ekleyecek? |
| Raporlar ve dışa aktarımlar | Günlük üretim ve saklama süresi | Aynı dosya birden fazla yerde tutuluyor mu? |
| Geçici dosyalar ve önbellekler | Yoğun dönem öncesi ve sonrası boyut | Desteklenen temizleme yöntemi nedir? |
| Günlükler ve yerel yedekler | Dosya başına boyut ve kopya sayısı | Arşivleme ve saklama sorumlusu kim? |
2. Boş alanı ve disk performansını ayrı izleyin
Yeterli boş alan bulunması, depolamanın yoğun saatlerde yeterince hızlı çalıştığını kanıtlamaz. Microsoft’un çok kullanıcılı oturum sunucuları için performans rehberi, kullanıcı profilleri ve sistem dosyaları gibi farklı disk iş yüklerini ele alır. Bu genel Windows değerlendirmesi, TSplus sunucusundaki depolama incelemesine de başlangıç sağlayabilir; ürününüz ve altyapınız için ayrıca test yapın.
Kapasite takibinde kullanılan ve boş alanı; performans takibinde ise okuma-yazma gecikmesini ve iş yükü sırasındaki davranışı inceleyin. Yavaşlığın görüldüğü saatleri kullanıcı sayısı ve uygulama işlemleriyle eşleştirin. Örneğin rapor alma süresi uzadığında veritabanı, ağ ve bellek durumunu da kontrol edin. Her gecikmeyi doğrudan diske bağlamayın.
3. Büyümeyi aynı zaman aralıklarında ölçün
Tek bir ekran görüntüsü yerine düzenli ölçüm kaydı tutun. Aynı disk için tarih, boş alan, kullanıcı sayısı ve olağan dışı işlemleri kaydedin. Yedek alınan günle normal günü ayırın; büyük bir dosyanın bir defalık kopyalanması sürekli büyüme gibi yorumlanmamalıdır.
İlk incelemede normal bir iş haftasını ve mümkünse ay sonu gibi yoğun bir dönemi kapsayın. Ardından profil, rapor ve günlük büyümesinin hangi bölümden geldiğini araştırın. Kullanıcı sayısı artışı veya yeni bir raporlama modülü devreye girecekse bu değişikliği geçmiş ortalamaya ek bir senaryo olarak hesaplayın.
4. Yüzdeyle birlikte kalan müdahale süresini hesaplayın
Yalnızca “disk yüzde kaç dolu?” sorusu, müdahale zamanını belirlemek için eksik kalabilir. Aynı boşluk yüzdesi küçük ve büyük disklerde farklı miktarlara karşılık gelir. Ekip için daha yararlı bir soru, mevcut büyüme devam ederse belirlenen işletim rezervine ne zaman ulaşılacağıdır.
Örnek planlama hesabı: 120 GB boş alan, kurumun belirlediği 40 GB işletim rezervi ve ölçülen 4 GB/gün net büyüme varsayalım. Kullanılabilir pay 80 GB, rezerve kadar tahmini süre 20 gündür: (120 − 40) / 4. Bu değerler örnektir; TSplus için zorunlu eşik veya kapasite önerisi değildir. Büyüme dalgalanıyorsa hesabı yoğun dönem senaryosuyla da tekrarlayın.
Rezervi; bakım işlemleri, uygulama ihtiyaçları, tedarik süresi ve beklenmeyen artışları dikkate alarak belirleyin. Genişletme onayı on gün sürüyorsa, son gün alarm vermek yeterli olmaz. Büyüme sıfır veya negatif olduğunda bu formülden dolma tarihi üretmeyin; ölçümü sürdürün.
5. Profil ve geçici dosyalar için kontrollü saklama planı kurun
“Eski görünen her şeyi sil” yaklaşımı yerine dosya türüne göre karar verin. Uygulama üreticisinin önerdiği önbellek temizleme yöntemini, Windows’un desteklenen bakım araçlarını ve kurumun saklama politikasını esas alın. Aktif kullanıcı profillerini, açık uygulama dosyalarını veya içeriği bilinmeyen klasörleri topluca silmeyin.
İlk uygulamayı sınırlı bir pilot kullanıcı grubunda ve uygun bakım zamanında yapın. Öncesinde gerekli yedeği alın; sonrasında oturum açma, uygulama ayarları, belge erişimi ve rapor oluşturmayı doğrulayın. PoC kabul kontrol listesi, kullanıcı testini yapılandırmak için yardımcı olabilir.
6. Sanal disk ile fiziksel depolama havuzunu birlikte değerlendirin
Sanal makinede Windows’un gördüğü boş alan, altyapının tüm durumunu göstermez. İnce tahsisli diskler, başka sanal makinelerin büyümesi ve anlık görüntüler, paylaşılan depolama havuzundaki alanı etkileyebilir. Konuk işletim sistemi, sanal disk ve altyapı katmanındaki kapasiteyi ayrı kaydedin.
Bir sanal diski büyütmeden önce havuzdaki gerçek kapasiteyi ve kurumun yedekleme durumunu kontrol edin. Aynı fiziksel havuzdaki iki ayrı sürücü harfi de performans açısından tam bağımsız depolama anlamına gelmez. Değişikliği sanallaştırma ve depolama ekibiyle planlayın; kapasite artışından sonra kullanıcı işlemlerini yeniden ölçün.
7. İzlemeyi sorumlusu belli bir aksiyona bağlayın
TSplus Server Monitoring kullanıyorsanız, kurulu sürümünüzdeki disk ölçümlerini ve uyarı seçeneklerini resmî uyarı yönetimi dokümanıyla birlikte inceleyin. Ölçümün doluluk mu, okuma-yazma kullanımı mı olduğunu doğrulayın. Kurulu sürümünüzde aradığınız kapasite metriği yoksa Windows veya mevcut altyapı izleme aracınızla tamamlayın.
İzleme platformunun kendi verisini de plana katın. TSplus’ın Server Monitoring ön koşulları, toplanan veriye ve izlenen sunucu sayısına göre yönetim sunucusunda yeterli disk alanı ayrılmasını ister. İzleme veritabanı için de büyüme ve saklama takibi yapın.
Her kapasite uyarısı için ilk kontrolü yapacak kişiyi, karar tarihini ve uygulanabilir çözümü yazın: onaylı arşivleme, saklama süresinin gözden geçirilmesi veya kapasite genişletme gibi. Bakım zamanlamasını TSplus güncelleme ve bakım planıyla birlikte koordine edebilirsiniz.
Haftalık kapasite kontrol listesi
- Her disk için boş alan ve net büyüme kaydedildi.
- En çok büyüyen veri grubunun sahibi belirlendi.
- Yoğun saatlerdeki performans ile kapasite ayrı değerlendirildi.
- İşletim rezervine kalan süre ve müdahale tarihi hesaplandı.
- Profil, rapor ve günlükler için saklama kuralları kontrol edildi.
- Sanal makine ve fiziksel depolama havuzu birlikte incelendi.
- Planlanan değişiklik sonrası kullanıcı testi için sorumlu atandı.
Sık sorulan sorular
Her kullanıcı için sabit bir disk kapasitesi ayırmak yeterli mi?
Tek bir sabit değer tüm ortamları temsil etmez. Uygulama, profil içeriği, rapor boyutları ve saklama süresini ölçün; yeni kullanıcı senaryosunu bu verilerle planlayın.
Disk büyütmek oturumların yavaşlığını çözer mi?
Kapasite yetersizliğini giderebilir; ancak gecikme, disk performansı, bellek, ağ veya uygulamadan kaynaklanıyorsa ayrı inceleme gerekir. Sonucu gerçek kullanıcı işlemiyle doğrulayın.
TSplus gereksiz profil dosyalarını otomatik temizler mi?
Bu rehber böyle bir otomatik temizleme özelliği varsaymaz. Temizlik ve saklama işlemlerini Windows, uygulama üreticisi ve kurumunuzun desteklenen yöntemleriyle planlayın.
Uygulama yayınlama ve sunucu planlamasını birlikte değerlendirmek için TSplus Remote Access’i inceleyin veya TSplus Türkiye ekibiyle iletişime geçin.